Ketahui Anatomi Buah Pinggang, Dari Bahagian ke Fungsi

Setiap orang mempunyai buah pinggang di dalam badan mereka. Sama seperti bahagian badan yang lain, organ ini yang juga disebut buah pinggang mempunyai bahagian dan cara kerjanya yang tersendiri untuk menjaga kesihatan tubuh. Untuk mengelakkan penyakit buah pinggang dengan lebih mudah, kenal pasti anatomi buah pinggang, dari fungsinya hingga bagaimana ia berfungsi.

Anatomi buah pinggang manusia

Ginjal adalah salah satu organ penting badan yang berfungsi menyaring darah. Organ berbentuk kacang ini terletak di sepanjang dinding otot belakang (otot posterior rongga perut).

Secara amnya, buah pinggang adalah ukuran kepalan tangan dan dilengkapi dengan sepasang ureter, pundi kencing dan uretra. Ketiga-tiga bahagian ginjal berfungsi membawa air kencing keluar dari badan.

Manusia mempunyai sepasang buah pinggang yang sebelah kiri sedikit lebih tinggi daripada buah pinggang kanan. Ini disebabkan oleh kehadiran hati yang mendorong buah pinggang kanan.

Ginjal juga dilindungi oleh tulang rusuk dan otot belakang. Sementara itu, tisu adiposa (tisu lemak) mengelilingi buah pinggang dan bertindak sebagai pelindung untuk buah pinggang.

Anatomi ginjal terbahagi kepada tiga bahagian, bermula dari bahagian paling luar hingga ke dalam, iaitu korteks ginjal, medula ginjal, dan pelvis ginjal.

1. Korteks ginjal

Bahagian luar ginjal disebut korteks. Korteks ginjal umumnya dikelilingi oleh kapsul ginjal dan lapisan lemak yang berfungsi melindungi struktur dalaman organ dari kerosakan.

2. Medulla ginjal

Medula adalah tisu buah pinggang yang halus. Bahagian ginjal ini terdiri daripada gelung Henle dan piramid renal, yang merupakan struktur kecil yang mengandungi nefron dan tubulus. Tubulus ini berfungsi untuk mengangkut cecair yang masuk dan mengeluarkan air kencing dari ginjal.

3. Pelvis ginjal

Perbincangan mengenai anatomi buah pinggang tidak akan lengkap tanpa penjelasan mengenai pelvis buah pinggang. Pelvis renal adalah ruang berbentuk corong dan terletak di bahagian paling dalam ginjal. Bahagian ginjal ini berfungsi sebagai jalan untuk cecair dalam perjalanan ke pundi kencing.

Bahagian pertama pelvis renal mengandungi kelopak , yang merupakan ruang berbentuk cawan kecil yang mengumpulkan cecair sebelum bergerak ke pundi kencing. Seterusnya, cecair akan memasuki hilum, yang merupakan lubang kecil yang mengalirkan cecair ke pundi kencing.

Fungsi buah pinggang

Setelah membincangkan anatomi buah pinggang, juga penting untuk mengenali fungsi organ ini yang mempunyai panjang 12 cm dan lebar 6 cm. Oleh itu, anda dapat menjaga kesihatan buah pinggang dengan baik dan mengurangkan risiko penyakit.

Sama seperti organ lain, buah pinggang memainkan peranan penting dalam kelangsungan hidup seseorang. Sebabnya, fungsi utama buah pinggang adalah menyaring sisa dan cecair dari badan, baik dari makanan, ubat-ubatan, dan bahan toksik.

Biasanya, buah pinggang dapat menapis 120-150 liter darah setiap hari. Penyaringan darah biasanya menghasilkan 2 liter sisa yang perlu dikeluarkan melalui 1-2 liter air kencing.

Inilah yang menjadikan buah pinggang dilengkapi dengan sepasang ureter, pundi kencing, dan uretra.

Selain membuang produk buangan dari badan, ginjal juga menyerap semula bahan yang diperlukan oleh tubuh, seperti asid amino, natrium, gula, dan nutrien lain. Fungsi ginjal juga dipengaruhi oleh kelenjar adrenal yang terletak di bahagian atas setiap buah pinggang.

Kelenjar adrenal kemudian menghasilkan hormon aldosteron, yang merupakan hormon yang menyerap kalsium dari air kencing ke saluran darah. Ini supaya dapat digunakan semula oleh badan.

Selain hormon yang bertugas menapis darah, buah pinggang juga menghasilkan hormon lain yang tidak kurang pentingnya untuk tubuh, iaitu:

  • Erythropoietin (EPO), hormon yang merangsang sumsum tulang untuk menghasilkan sel darah merah,
  • Renin, hormon yang mengawal tekanan darah
  • Calcitriol, bentuk aktif vitamin D yang membantu mengekalkan tulang yang sihat.

Bagaimana buah pinggang berfungsi

Sumber: Perikatan Barat

Setiap buah pinggang yang sihat terdiri daripada sekitar satu juta nefron, bahagian anatomi ginjal yang berperanan menyaring darah. Selain berfungsi menyaring darah, nefron juga memecah nutrien dan membantu menyebarkan sisa dari hasil yang disaring.

Secara umum, setiap nefron mempunyai filter (filter), iaitu glomerulus dan tubulus. Bahagian ginjal yang melalui kawasan korteks dan medula berfungsi melalui empat peringkat, iaitu:

Peringkat pertama

Setiap anatomi buah pinggang saling bekerjasama untuk menyaring darah dan menghasilkan air kencing yang mengandungi sisa dan lebihan cecair yang akan dikeluarkan. Langkah pertama yang akan dilakukan oleh buah pinggang adalah menyaring darah.

Proses menyaring darah biasanya dibantu oleh glomerulus, yang merupakan penyaring yang merupakan bahagian dari renal corpuscle (badan malpighian). Darah yang mengalir dari aorta melalui arteri ginjal ke badan Malpigh untuk ditapis.

Sisa dari penapis ini disebut air kencing primer. Air kencing primer umumnya mengandungi air, glukosa, garam, dan urea. Ketiga-tiga sebatian tersebut akan masuk dan disimpan sementara dalam kapsul Bowman.

Peringkat kedua

Air kencing utama yang disimpan dalam kapsul Bowman kemudian bergerak ke saluran pengumpulan. Dalam perjalanan ke saluran pengumpulan, proses pembentukan air kencing berlaku melalui tahap penyerapan semula.

Artinya, zat yang masih dapat digunakan, seperti glukosa, asam amino, dan garam tertentu akan diserap kembali. Penyerapan semula ini dilakukan oleh tubulus proksimal dan gelung Henle.

Proses ini kemudian menghasilkan air kencing sekunder yang biasanya mengandungi urea yang tinggi.

Fasa ketiga

Agar fungsi buah pinggang dapat berjalan dengan baik, langkah-langkahnya bukan hanya untuk menghasilkan air kencing sekunder. Perkumuhan zat (pembesaran) adalah peringkat terakhir cara kerja anatomi buah pinggang.

Air kencing sekunder yang telah dihasilkan akan mengalir ke tubulus distal. Proses ini akan melalui kapilari darah yang bertujuan untuk melepaskan zat yang tidak diperlukan oleh tubuh.

Oleh itu, air kencing yang akan dikeluarkan oleh badan juga dapat terbentuk dari hasil penyaringan darah.

Peringkat keempat

Apabila pundi kencing penuh, isyarat akan dihantar ke otak untuk memberitahu anda untuk pergi ke tandas dengan segera. Setelah pundi kencing dikosongkan, air kencing mengalir keluar dari badan melalui uretra, yang terletak di bahagian pundi kencing.

Pelbagai penyakit buah pinggang

Mengenali anatomi buah pinggang adalah penting. Ini diperlukan agar anda dapat menjaga kesihatan ginjal dengan baik, sehingga risiko penyakit ginjal dikurangkan.

Sekiranya anda tidak menjaga ginjal dengan baik, risiko penyakit ginjal anda meningkat. Sebabnya, kerosakan ginjal pada awalnya tidak menyebabkan sebarang gejala, sehingga penyakit ini memasuki tahap lanjut yang memerlukan rawatan khas.

Berikut adalah beberapa penyakit yang berkaitan dengan buah pinggang dan anda perlu sedar.

Polikistik buah pinggang

Penyakit ginjal ini disebabkan oleh gangguan genetik. Polikista buah pinggang boleh membentuk sista di buah pinggang, yang menyebabkan kegagalan buah pinggang.

Batu karang

Batu ginjal adalah kristal yang terbentuk di buah pinggang atau dikenali sebagai batu kencing. Batu-batu ini biasanya boleh keluar dengan sendirinya. Sekiranya terlalu besar, batu ginjal memerlukan penjagaan khas agar tidak menyekat saluran kencing.

Glomerulonefritis

Glomerulonefritis adalah keradangan pada glomerulus atau saluran darah kecil yang menyaring darah. Sekiranya terdapat masalah dengan glomerulus, ginjal tidak dapat menyaring darah dengan betul dan ini boleh menyebabkan kegagalan buah pinggang.

Kecederaan buah pinggang akut

Kecederaan buah pinggang akut berlaku apabila buah pinggang tiba-tiba berhenti berfungsi. Keadaan ini berlaku dengan cepat dan boleh menyebabkan penumpukan cecair dan produk buangan yang menghasilkan gejala penyakit buah pinggang yang mengganggu.

Kegagalan buah pinggang kronik

Sekiranya anda mempunyai simptom penyakit buah pinggang selama lebih dari 3 bulan, anda mungkin mengalami kegagalan buah pinggang kronik. Ini bermaksud fungsi ginjal tidak lagi dapat menyaring sisa, mengawal jumlah air dalam badan, dan kadar garam dan kalsium dalam darah.

Sekiranya tidak dirawat dengan segera, komplikasi serius boleh berlaku dan boleh mengancam nyawa. Sebabnya, fungsi ginjal menurun secara mendadak sehingga memerlukan rawatan ginjal, seperti dialisis dan transplantasi ginjal untuk terus hidup.

Penyakit buah pinggang yang lain

Selain daripada beberapa masalah ginjal yang disebutkan di atas, terdapat pelbagai penyakit ginjal lain yang sering terjadi pada orang, seperti:

  • jangkitan buah pinggang (pielonefritis),
  • buah pinggang yang bengkak (hidronephrosis), dan
  • barah buah pinggang.

Buah pinggang adalah salah satu bahagian yang paling penting dalam anatomi badan. Sekiranya salah satu bahagian buah pinggang rosak, ia akan menjejaskan kesihatan dan kualiti hidup. Oleh itu, disarankan untuk melakukan pemeriksaan ginjal secara rutin, terutama bagi mereka yang berisiko.

Recent Posts